متخصص اپیدمیولوژی در خصوص اهمیت واکسیناسیون آنفلوآنزا، گفت: واکسیناسیون سالانه مهمترین ابزار پیشگیری از آنفلوآنزا و کاهش خطرات شدید و عوارض آن است، سازمان جهانی بهداشت، واکسیناسیون را بهویژه برای گروههای در معرض خطر شامل سالمندان، زنان باردار، کودکان خردسال، افراد مبتلا به بیماریهای مزمن و کارکنان حوزه سلامت توصیه میکند.
به گزارش بهداشت نیوز، علی احمدی با اشاره به آغاز فصل سرد و کاهش تدریجی دما، اظهار کرد: با سرد شدن هوا، حضور مردم در فضاهای بسته افزایش پیدا میکند و این شرایط میتواند زمینه انتقال ویروسهای تنفسی از جمله آنفلوآنزا، کووید-۱۹ و سایر ویروسهای تنفسی را فراهم کند، بنابراین رعایت اصول پیشگیری از بیماریهای تنفسی باید از همین مقطع مورد توجه قرار گیرد.
متخصص اپیدمیولوژی و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی شهرکرد افزود: آنفلوآنزا یک عفونت حاد تنفسی ویروسی است که معمولا با شروع علائم نسبتا ناگهانی مانند تب، سرفه، گلودرد، سردرد، درد عضلانی، کوفتگی، درد مفصلی و خستگی قابل توجه همراه است، آبریزش یا گرفتگی بینی نیز ممکن است از جمله علائم این بیماری باشد و در کودکان گاهی علائم گوارشی مانند تهوع، استفراغ یا اسهال نیز دیده میشود.
وی ادامه داد: در مقایسه با سرماخوردگی، آنفلوآنزا معمولاً با شروع ناگهانیتر بیماری و علائم عمومی شدیدتر، بهویژه تب، بدندرد، سردرد و ضعف و خستگی، همراه است،در حالیکه در سرماخوردگی علائمی مانند عطسه، آبریزش و گرفتگی بینی معمولا برجستهتر هستند، البته این تفاوتها مطلق نیستند و نمیتوان تنها بر اساس علائم، تشخیص قطعی آنفلوآنزا داد.
احمدی تأکید کرد: کووید-۱۹، RSV و سایر ویروسهای تنفسی نیز میتوانند علائم مشابهی ایجاد کنند و در بسیاری از موارد از روی علائم بالینی به تنهایی نمیتوان این بیماریها را از آنفلوآنزا تفکیک کرد، در مواردی که تشخیص بالینی اهمیت دارد، باید ارزیابی پزشکی و در صورت نیاز آزمایش تشخیصی انجام شود، سازمان جهانی بهداشت نیز تأکید کرده است که سایر ویروسهای تنفسی میتوانند تابلوی بیماری شبیه آنفلوآنزا ایجاد کنند.
این متخصص اپیدمیولوژی در خصوص زمان مراجعه به پزشک برای درمان هر چه بهتر بیماریهای تنفسی از جمله آنفلوانزا، گفت: افراد سالمی که بیماری خفیف دارند، معمولاً با مراقبت حمایتی و استراحت بهبود پیدا میکنند، اما افراد در معرض خطر عوارض باید در صورت بروز علائم بیماری، بهویژه در روزهای نخست، با پزشک مشورت کنند.
وی بیان کرد: سالمندان، کودکان خردسال، زنان باردار، افراد مبتلا به بیماریهای مزمن از جمله بیماریهای قلبی و ریوی، دیابت و برخی بیماریهای کلیوی، کبدی و عصبی و همچنین افراد دارای ضعف سیستم ایمنی از گروههای مهم و در معرض خطر عوارض شدید آنفلوآنزا هستند.
احمدی افزود: تنگی نفس یا دشواری تنفس، درد یا فشار قفسه سینه، اختلال سطح هوشیاری یا گیجی، تشنج، کمآبی شدید، ضعف شدید و همچنین برگشت تب یا تشدید سرفه و علائم تنفسی پس از یک دوره بهبود بیماری آنفلوانزا، از علائم هشدار هستند و فرد باید برای ارزیابی پزشکی اقدام کند.
این متخصص اپیدمیولوژی با اشاره به درمان ضدویروسی آنفلوآنزا، اظهار کرد: داروهای ضدویروس برای همه افراد مبتلا به یک شکل تجویز نمیشوند و تصمیمگیری درباره مصرف آنها باید بر اساس سن، وضعیت فرد، بیماریهای زمینهای و شدت بیماری و توسط پزشک انجام شود.
وی گفت: در افراد پرخطر، بیماران مبتلا به بیماری شدید یا مواردی که احتمال آنفلوآنزا بالاست، درمان ضدویروسی اهمیت بیشتری دارد و هرچه زودتر آغاز شود، معمولاً فایده بیشتری خواهد داشت، سازمان جهانی بهداشت نیز توصیه میکند افراد پرخطر یا دارای علائم شدید، در اسرع وقت برای دریافت مراقبت و درمان مناسب اقدام کنند.
آنتیبیوتیک، درمان آنفلوآنزا نیست
احمدی نسبت به مصرف خودسرانه دارو در زمان ابتلا به آنفلوانزا هشدار داد و گفت: یکی از خطاهای رایج، مصرف آنتیبیوتیک و بویژه آموکسی سیلین یا آزیترومایسین برای بیماریهای ویروسی است، آنفلوآنزا یک عفونت ویروسی است و آنتیبیوتیک بر ویروس آنفلوآنزا اثر ندارد.
این متخصص اپیدمیولوژی افزود: مصرف غیرضروری آنتیبیوتیک علاوه بر اینکه بیماری ویروسی را درمان نمیکند، میتواند عوارض دارویی ایجاد کند و به افزایش مقاومت میکروبی منجر شود، البته اگر پزشک تشخیص دهد که عفونت باکتریایی ثانویه ایجاد شده است، ممکن است آنتیبیوتیک ضرورت پیدا کند.
وی تأکید کرد: داروهای ضدویروس نیز نباید به صورت خودسرانه مصرف شوند و انتخاب دارو و نحوه مصرف باید توسط پزشک انجام شود،واکسن آنفلوآنزا و رعایت بهداشت تنفس و تماس، مهمترین ابزار پیشگیری در این بیماری هستند.
احمدی افزود: مردم به خصوص در مدارس، دانشگاهها، خابگاههای دانشجویی، مراکز نگهداری سالمندان، ادارات، مراکز درمانی، مطبها و کلینیک های پرازدحام و سایر محیطهای پرتردد باید تهویه مناسب را جدی بگیرند، حتی در روزهای سرد نیز باید در حد امکان هوای تازه وارد محیط شود و از حضور طولانیمدت در فضاهای شلوغ و بسته و کمتهویه پرهیز شود.
این متخصص اپیدمیولوژی ادامه داد: توصیه دیگر، شستوشوی مرتب دستها، رعایت آداب سرفه و عطسه، استفاده از ماسک در محیطهای شلوغ و کمتهویه یا هنگام بروز علائم تنفسی، پرهیز از تماس نزدیک با افراد بیمار و ماندن در خانه هنگام بیماری است، این اقدامات ساده، در کنار واکسیناسیون گروههای هدف، میتوانند در کاهش انتقال بیماریهای تنفسی مؤثر باشند.
وی گفت: سالمندان، زنان باردار، کودکان خردسال، افراد مبتلا به بیماریهای قلبی و ریوی، دیابت، بیماریهای مزمن و افراد دارای ضعف سیستم ایمنی باید مراقبت بیشتری داشته باشند و در صورت بروز علائم تنفسی، بهخصوص علائم شدید یا پیشرونده، مراجعه پزشکی را به تأخیر نیندازند.
مردم از خوددرمانی پرهیز کنند
احمدی خاطرنشان کرد: با افزایش بیماریهای تنفسی، نباید به سمت مصرف خودسرانه آنتیبیوتیک یا داروهای ضدویروس رفت، تشخیص بیماریهای تنفسی صرفاً بر اساس چند علامت همیشه امکانپذیر نیست و انتخاب درمان باید بر اساس شرایط بیمار و تشخیص پزشک انجام شود.
وی عنوان کرد: پیام اصلی برای مردم در آغاز فصل سرد، نه ایجاد نگرانی بلکه افزایش هوشیاری و رعایت اصول ساده پیشگیری است، واکسیناسیون گروههای هدف، تهویه مناسب، شستوشوی دستها، رعایت بهداشت تنفسی، استفاده منطقی از ماسک، ماندن در خانه هنگام بیماری و توجه به علائم هشدار میتواند از بسیاری از موارد انتقال و عوارض شدید بیماریهای تنفسی جلوگیری کند،بهویژه با توجه به افزایش اخیر کووید-۱۹ در کشور و گردش همزمان چند ویروس تنفسی، افراد پرخطر بهتر است مراقبت بیشتری داشته باشند، اما برای عموم مردم نیز رعایت همین اصول ساده و کم هزینه، بهترین راه برای کاهش خطر انتقال بیماری در خانواده، مدرسه، محیط کار و جامعه است.
وی در خصوص زمان تزریق واکسن آنفولانزا، اظهار کرد: بهتر است واکسن پیش از شروع فصل آنفلوآنزا تزریق شود تا بدن فرصت کافی برای ایجاد پاسخ ایمنی داشته باشد؛ با این حال، اگر فرد در ابتدای فصل واکسن نزده باشد، دریافت واکسن در ادامه فصل نیز میتواند مفید باشد و ایجاد ایمنی مؤثر پس از واکسیناسیون نیز به زمان نیاز دارد.
ماسک؛ یک ابزار مؤثر برای کاهش انتقال بیماری
این متخصص اپیدمیولوژی درخصوص استفاده از ماسک اظهار کرد: ماسک همچنان میتواند بهعنوان یکی از لایههای پیشگیری از انتقال بیماریهای تنفسی مورد استفاده قرار گیرد، ماسک بهویژه در محیطهای بسته، شلوغ و کمتهویه و هنگام تماس با فرد دارای علائم تنفسی مؤثر است.
وی افزود: فرد بیمار نیز برای حفاظت از اطرافیان، بهخصوص سالمندان و افراد دارای بیماریهای زمینهای و چند بیماری همزمان (مولتی موربیدیتی)، باید تا حد امکان از تماس نزدیک با دیگران خودداری کند و در صورت ضرورت حضور در محیطهای مشترک، استفاده صحیح از ماسک را مدنظر قرار دهد.
احمدی تأکید کرد: ماسک جایگزین واکسیناسیون، تهویه مناسب و ماندن در خانه هنگام بیماری نیست، بلکه یکی از لایههای مکمل پیشگیری است.
تهویه مناسب در فصل سرد را فراموش نکنیم
احمدی با اشاره به اهمیت تهویه برای جلوگیری از ویروسهای تنفسی، گفت: با سرد شدن هوا، نباید تهویه محیطهای بسته را کنار بگذاریم.، افزایش ورود هوای تازه و کاهش تجمع افراد در فضاهای بسته و کمتهویه، بهویژه در فصل بازگشایی مدارس، دانشگاهها، ادارات، مراکز درمانی، وسایل حملونقل عمومی و سایر محیطهای پرتردد، میتواند به کاهش انتقال ویروسهای تنفسی کمک کند.
وی افزود: در کنار تهویه، شستوشوی مرتب دستها با آب و صابون، رعایت آداب سرفه و عطسه، استفاده از دستمال و دفع صحیح آن، خودداری از لمس چشم، بینی و دهان با دست آلوده و کاهش تماس نزدیک با افراد بیمار نیز اهمیت دارد، WHO و CDC بر این اقدامات بهعنوان اجزای مهم پیشگیری از آنفلوآنزا و سایر عفونتهای تنفسی تأکید دارند.
فرد مبتلا چه مدت در خانه بماند؟
این متخصص اپیدمیولوژی درخصوص مدت ماندن فرد بیمار مبتلا به ویروسهای تنفسی در خانه، گفت: نمیتوان برای همه بیماران یک عدد ثابت مانند پنج یا هفت روز تعیین کرد، معیار عملی این است که فرد تا زمانکه علائم بیماری در مجموع رو به بهبود نباشد و حداقل ۲۴ ساعت بدون استفاده از داروی تببر تب نداشته باشد، از فعالیتهای معمول و تماس نزدیک با دیگران خودداری کند.
وی ادامه داد: پس از بازگشت به فعالیتهای معمول نیز بهتر است فرد برای پنج روز اقدامات احتیاطی بیشتری مانند بهبود تهویه، رعایت بهداشت دست، استفاده از ماسک مناسب و کاهش تماس نزدیک با افراد پرخطر را رعایت کند.
استراحت و مصرف مایعات؛ بخش مهم مراقبت حمایتی
احمدی در خصوص مراقبت از بیمار در منزل در هنگام ابتلا به بیماری آنفلوانزا، توضیح داد: در موارد بدون عارضه، استراحت کافی، مصرف مایعات و تغذیه مناسب بخش مهمی از مراقبت حمایتی را تشکیل میدهد، تب و کاهش دریافت مایعات میتواند احتمال کمآبی بدن را افزایش دهد، بنابراین تأمین مایعات کافی اهمیت دارد.
وی افزود: برای بیماری آنفلوآنزا رژیم غذایی معجزهآسا وجود ندارد و مهم این است که فرد تا حد امکان انرژی و مواد مغذی کافی دریافت کند و در صورت کاهش اشتها، وعدههای غذایی کوچکتر و مکرر میتواند قابل تحملتر باشد، البته در افراد پرخطر یا مبتلا به بیماری شدید، مراقبت حمایتی بهتنهایی جایگزین ارزیابی و درمان پزشکی نمیشود.
افزایش کووید-۱۹ در کشور؛ ضرورت تشدید مراقبتهای تنفسی
این متخصص اپیدمیولوژی با اشاره به وضعیت اخیر بیماریهای تنفسی در کشور گفت: بر اساس گزارشهای اخیر نظام مراقبت بیماریهای تنفسی توسط وزارت بهداشت، موارد کووید-۱۹ در هفتههای اخیر بویژه در برخی استانها افزایش یافته است و وزارت بهداشت نیز نسبت به افزایش موارد و ضرورت رعایت جدیتر اصول بهداشت تنفسی، بهویژه در افراد پرخطر، هشدار داده است، همچنین در گزارشهای اخیر، درصد مثبتشدن آزمایشهای کووید-۱۹ در برخی استانهای کشور به ۱۱.۷ درصد رسیده و از آستانه هشدار بالا عبور کرده است.
احمدی تأکید کرد: این آمار مربوط به روند کشوری است و نباید بدون دادههای اختصاصی، وضعیت آن را به همه استانها یکسان تعمیم داد، اما از منظر بهداشت عمومی، افزایش گردش کووید-۱۹ در کشور و همزمانی آن با گردش آنفلوآنزا در آستانه فصل سرد، ضرورت تشدید مراقبتهای فردی و جمعی را نشان میدهد.
توصیه به مردم چهارمحال و بختیاری با آغاز فصل سرما
وی با اشاره به شرایط اقلیمی چهارمحال و بختیاری و سردتر شدن هوا در این استان گفت: توصیه من به مردم استان این است که با آغاز فصل سرما، پیشگیری را به زمانیکه موارد بیماری افزایش پیدا میکند موکول نکنند و در استانهایی مانند چهارمحال و بختیاری که در فصل سرد، حضور مردم در فضاهای بسته بیشتر میشود، رعایت تهویه و بهداشت تنفسی اهمیت ویژهای دارد.
احمدی با تأکید بر اینکه بیمارستانها و مراکز درمانی از مهمترین محیطهای تجمع افراد بیمار و افراد در معرض خطر هستند، گفت: پیشگیری از انتقال عفونتهای تنفسی در بیمارستان فقط وظیفه بیمار و همراه او نیست، بلکه یک مسئولیت حرفهای و سازمانی متولیان مراکز درمانی است، بیمار و همراه دارای علائم تنفسی باید تا حد امکان از حضور غیرضروری در فضاهای مشترک خودداری کرده و ضمن آموزش، اطلاع رسانی و افزایش سواد سلامت آنها در صورت ضرورت، از ماسک مناسب استفاده کنند، آداب سرفه و عطسه را رعایت کرده و بهداشت دست را جدی بگیرند. از سوی دیگر، مدیریت بیمارستان و مراکز درمانی باید تهویه مناسب و مؤثر فضاهای بستری، اورژانس، درمانگاهها و سالنهای انتظار را تأمین و بهطور مستمر پایش کند، ازدحام در فضاهای انتظار را کاهش دهد، مسیر و فاصله مناسب برای بیماران دارای علائم تنفسی پیشبینی کند و دسترسی کافی به محل شستوشوی دست یا محلولهای ضدعفونیکننده فراهم باشد،در واقع، نمیتوان تمام بار پیشگیری را بر دوش بیمار یا همراه گذاشت، ایمنی محیط درمان، تهویه مناسب و کنترل عفونت، بخشی از مسئولیت نظام ارائه خدمت و مدیریت مرکز درمانی است و باید بهعنوان یک الزام مستمر، نه اقدامی مقطعی در زمان افزایش بیماریهای تنفسی، مورد توجه قرار گیرد.
منبع: ایسنا
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.